fbpx

Stoppen met piekeren?
Stap uit de bus

Stel je eens voor: je zit in een bus die zich al schuddend en krakend voortbeweegt. Het landschap raast aan je voorbij en keer op keer zie je hetzelfde huis, dezelfde berg en rijdt je over hetzelfde bruggetje. Na een tijdje sta je op, loopt naar de chauffeur en vertelt aan de beste man dat hij rondjes rijdt. Als reactie krijg je te horen dat hij écht wel weet wat hij doet en dat je je geen zorgen hoeft te maken.

Je denkt: ‘whatever‘ en gaat weer zitten.

Niet veel later zie je weer hetzelfde huis, dezelfde berg en ga je alweer over hetzelfde bruggetje.

Misschien herken je het wel.

Dit is wat er gebeurt als je piekert. Als jouw gedachten continu bezig zijn en telkens weer opnieuw beginnen. En hoe meer je nadenkt, des te sneller ze gaan. Tot het punt dat je er niet meer tegen kunt en je uit de bocht vliegt.

Waarom piekeren we?

Je hebt dorst en wilt iets drinken. Alleen, er is niets. Op dat moment is er een discrepantie. Een verschil tussen wat er is en wat je wilt. Door na te denken: ik heb dorst maar er is niets, komt jouw brein met een briljante oplossing.

‘Wat nu als je eens wat te drinken pakt?’

Je denkt: ‘JA’, loopt naar de koelkast en pakt een blikje cola. Gedachte en waarneming komen weer overeen. Je hebt iets te drinken en het probleem is opgelost.

Zo werkt het brein. Dag in dag uit. Is er een probleem dan gaat jouw brein op zoek naar de oplossing. Jouw brein is altijd op zoek naar oplossingen.

Maar wat nu als er geen oplossing is?

Je hebt een examen, functioneringsgesprek, of iets dergelijks en al dagen van te voren ben je aan het denken wat er allemaal fout kan gaan.

Wat als… Stel dat … Had ik maar …

Er is een probleem, een discrepantie, dus draait jouw brein op vol toeren. Zoekend naar antwoorden schakelen jouw hersenen nog een tandje bij en voor je het weet zit je in de bus. 

De oorspronkelijke vragen verdwijnen langzaam uit het zicht, tezamen met jouw zelfvertrouwen, en voor je het weet ben je aan het piekeren. Denk je na over iets waar je geen invloed op hebt en kan je alleen maar concluderen dat je het niet meer weet. 

Dit is waar 96% van al het piekeren over gaat: gedachten over situaties waar je niets aan kunt veranderen of die je niet kunt controleren. Jouw bus raakt de weg kwijt en uiteindelijk verdwaal je rijdend op een rotonde.

Is piekeren schadelijk?

Ja en nee.

Wanneer je nadenkt over een lastige situatie ga je al snel doemdenken. Alles wat fout kan gaan, gaat fout en voor je het weet zie je overal beren op de weg. Het duurt dan ook niet lang voordat je de meest rampzalige scenario’s voorbij ziet komen. 

Jij weet, en ik weet, dat het niet echt is, dat het enkel gedachten zijn. Maar jouw lichaam weet dit niet. Die ziet deze scenario’s aan voor de waarheid. 

En als reactie begint jouw lichaam de hartslag te verhogen, stresshormonen aan te maken en nog heel veel meer. Het maakt zich klaar om te vechten. Alleen, er valt niets te vechten. Het lichaam ervaart iets wat er niet is. Het gevaar, de dreiging, bestaat alleen in jouw hoofd.

En niet, zoals jouw lichaam denkt, in werkelijkheid.

Wanneer deze stress van korte duur is, is dit niet erg. Duurt dit echter een langere periode dan kan het wel negatieve gevolgen hebben. Het piekeren, of eigenlijk de stress, kan dan lijden tot lichamelijke klachten. Zoals: niet meer kunnen slapen.

Deze slaap problemen vormen dan weer een nieuwe reden om te gaan piekeren en voor je het weet spoken ook deze gedachten door je hoofd. Je bevind je dan weer op een rotonde, verdwaald en de weg kwijt.

Dus ja, piekeren kan schadelijk zijn voor de gezondheid.

Waarom niet gewoon stoppen?

Herinner je je Kees de buschauffeur nog? Uit het begin van dit verhaal?
De bestuurder die écht wel wist wat hij deed?

Kees is jouw innerlijke criticus. Je weet wel, het stemmetje wat jou ’s ochtends vertelt hoe verschrikkelijk je eruit ziet, als je in de spiegel kijkt. Het stemmetje wat jou vertelt dat je te zwaar bent, als je op de weegschaal staat. En alsof het nog niet genoeg is, zegt dat zelfde stemmetje doodleuk dat het allemaal je eigen schuld is. Dat is Kees. En Kees bestuurt de bus. Jouw gedachten.

Zie je het voor je? Begrijp je al wat er fout gaat?

Ooit, heel lang geleden, toen jij nog klein was, werd Kees opgeleid tot buschauffeur. Zijn allerbelangrijkste les was goed zorgen voor jou. Ten alle tijden moest jij veilig zijn. Dit hield in, rustig rijden, op tijd zijn en bij gevaar stoppen of een andere route nemen. Dus stond er een beer op de weg dan sloeg Kees af. Logisch. Toch?

Naar mate jij ouder werd ontdekte je steeds meer verschillende beren. Grizzly beren, ijsberen, Teddy beren en zelfs Gummi beren. En daar gaat het nu fout.

Voor Kees is namelijk iedere beer hetzelfde.

Staat er een beer op de weg, dan slaat Kees af. Neemt een andere route. En om toch op tijd te zijn trapt hij het gaspedaal wat dieper in. Tot het punt dat hij alleen nog maar keihard rondjes rijdt.

Kees doet precies wat hem geleerd is. Hij beschermt jou tegen de beren op de weg.

Waarschijnlijk begrijp je nu ook waarom het zo lastig is om te stoppen met piekeren: Kees weet niet beter.

Hoe kun je toch stoppen?

Ga uit je gedachten. Ga iets doen wat je bezig houdt. Iedere activiteit waarmee je je aandacht weg haalt van de negatieve gedachten is goed.
Jouw brein kan namelijk maar één ding tegelijk. Je kan niet piekeren en bewegen tegelijk.

Onderzoek de oorzaak. Hoe groot is die mug? Is het wel een olifant? Schrijf je pieker gedachten op. Maak ze zichtbaar. Hierdoor kun je jouw gedachten bekijken. Zijn ze echt zo bedreigend als jouw brein jou laat geloven?

Maak helpende gedachten. Geef ‘Kees’ bijscholing zodat hij de beren herkent. Dit doe je door jouw beren te benoemen zodat ‘Kees’ ze ook herkent. Want zeg nu zelf: ben jij bang voor een troetel beer, teddy beer of misschien wel een TeleTubbie?

Stap uit de bus. Dit is niet makkelijk. Zeg maar gerust moeilijk. Want wanneer je uitstapt zal de bus niet verdwijnen. Jouw gedachten blijven altijd aanwezig. Maar door het van een afstand te aanschouwen zal je beseffen dat jij niet de bus bent. Jij bent niet je gedachten.

Lees het artikelWat is de Doe modus‘. Hierin leg ik uit wat de Doe modus is, maar ook hoe je er uit kan stappen.

Lukt het bovenstaande niet en blijf je maar piekeren zoek dan hulp. Praat erover met familie, collega’s, vrienden of wie dan ook. Ga naar de huisarts. Doe iets. Maar ga niet piekeren over het piekeren.

 

Mindfulness tegen piekeren.

Piekeren op zich zelf is niet erg. Het is een vorm van probleem oplossing.

Alexander Graham Bell heeft al piekerend de telefoon uitgevonden en op dezelfde manier is het wiel uitgevonden en zijn er mensen op de maan geland.

Piekeren wordt problematisch wanneer je continu rond blijft draaien in “Ja maar…” gedachte. Waardoor je geen beslissing kan of durft te nemen en je uiteindelijk niet meer kunt slapen.

Is dit bij jou het geval, dan kun je overwegen om een mindfulness training te volgen.

Dit is een bewezen methode die kan helpen om piekeren tegen te gaan. Hier leer je je bewust te worden van jouw “bus”, ga je er anders naar kijken en kun je tijdig bijsturen.  

Jouw bus zal er altijd zijn, net zoals zijn bestuurder. Maar jij bepaalt de route. Aan jou de keuze of je mee rijdt. En niet onbelangrijk, jij en alleen jij kan Kees “jouw buschauffeur” bijscholen.

Jij ziet. Jij voelt. Gewoon: jij bent. 

Wil je meer lezen over mij, over mijn transformatie van bouwvakker naar coach of hoe een burn-out je leven kan veranderen? Download dan hieronder het GRATIS e-book “Voelen dat je leeft”

Download het e-book

Voelen dat je leeft